Röportaj

 

Laatste nieuws

Een Turkse journalist wordt strafrechtelijk vervolgd vanwege zijn bewering ...

 

Biografieën

Hıkmet werd in 1902 geboren in Thessaloniki in Griekenland. Aan het einde ...

 

Over Röportaj

In Turkije is op het gebied van de media op het eerste gezicht letterlijk v...

Medialandschap in Turkije - Journalistieke onafhankelijkheid

Inhoudsopgave
Medialandschap in Turkije
Journalistieke onafhankelijkheid
Artikel 301
Alle pagina's

Journalistieke onafhankelijkheid

Volgens Orhan Erinç, voorzitter van Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (Turkse journalistenunie), bestaat er geen journalistieke onafhankelijkheid in Turkije. “Geen enkel medium heeft bijvoorbeeld een redactiestatuut. Hoofdredacteuren zijn meer persvoorlichters van de eigenaren dan bewakers van de kwaliteit van de journalistiek. Zo kun je geen journalistiek bedrijven.”

Mediacritici, zoals schrijver-columnist Doğan Tilic en columnist Oral Çalişlar, zijn het erover eens dat er grote veranderingen noodzakelijk zijn, wil Turkije over een gezonde en echt vrije pers beschikken. “Allereerst moeten de banden tussen de tycoons en de media worden doorgesneden. Dit kan alleen als de regering geen banden heeft met een van de grote conglomeraten.”

Veel journalisten zijn niet geregistreerd bij een vakbond. Er worden door de overheid perskaarten uitgegeven. Voorwaarde voor het verkrijgen van een perskaart is dat een journalist in vaste dienst is bij een door de overheid goedgekeurd mediaorgaan. In het kader van de Europese toetreding is de mediawet versoepeld, waardoor journalisten van andere (met name kritische) media nu ook een perskaart kunnen aanvragen. Nog niet duidelijk is hoe deze wet in de praktijk toegepast gaat worden.

Kernmerkend voor de Turkse media is dat ze in principe volgzaam zijn naar de zittende regering (maakt niet uit welke), omdat die hen kan maken of breken. Wie te veel kritiek heeft, verliest overheidssubsidies, steun of riskeert een strafrechtelijk onderzoek. Dat overkwam bijvoorbeeld het Uzan-mediaconcern. Tot voor kort was Cem Uzan eigenaar van dit grote mediabedrijf, vergelijkbaar met Berlusconi in Italië. Nu is zijn bedrijf met de grond gelijk gemaakt. Ook het Doğan-concern is in deze situatie verzeild geraakt. Oorzaak: kritisch berichtgeving over de handel en wandel van islamitische premier Erdoğan.

Het aantal islamitische media groeit sinds 2002 – toen de AKP in de regering trad – sterk. Het andere grote mediaconcern, Sabah ATV, is in 2008 met staatssteun overgenomen door een islamitisch bedrijf. De zwager van Erdoğan is er directeur. De staatszender TRT, wereldwijd bekend, is feitelijk spreekbuis van de regering, omdat die uitsluitend op subsidie draait. De directeur is rechtstreeks benoemd door de AKP.

Erdoğan kan niet accepteren dat er bijvoorbeeld cartoons over hem gemaakt worden. Verschillende kranten hebben een rechtszaak aan hun broek gekregen, omdat ze het waagden spotprenten over de premier te plaatsen. Maar ook journalisten en columnisten zijn voor de rechter gedaagd vanwege vermeende smaad.

In de afgelopen jaren zijn tv-zenders regelmatig op zwart gezet. Dat overkwam ook de nieuwe zender Hayat TV, die in augustus 2008 enkele weken uit de lucht werd gehaald, maar dankzij internationaal protest kon doorstarten. Internetsites worden regelmatig geblokkeerd. Tussen november 2007 en november 2008 werden in totaal 1112 websites verboden, waaronder ook Youtube, waar een omstreden filmpje te zien was over Atatürk.